Information Layer (အချက်အလက် အလွှာ)
A1.2 - Data representation and computer logic
မြန်မာလို: data representation (ကွန်ပျူတာထဲမှာ ဒေတာကို ဖော်ပြ သိမ်းဆည်းပုံ) နဲ့ computer logic (ကွန်ပျူတာ အလုပ်လုပ်ပုံရဲ့ အခြေခံ logic)။ A1.2 က IB Computer Science (နိုင်ငံတကာ ကျောင်းတွေမှာ သင်တဲ့ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ သင်ရိုး) ရဲ့ ပထမ theme (အပိုင်းကြီး) ဖြစ်တဲ့ Theme A ထဲက ခေါင်းစဉ် နံပါတ်ပါ။
ခြုံငုံ မိတ်ဆက်
Information Layer မှာ ကွန်ပျူတာတွေက ဒေတာကို ဘယ်လို ဖော်ပြ သိမ်းဆည်းသလဲ ဆိုတာကို လေ့လာပါတယ်။ Hardware (ကွန်ပျူတာရဲ့ ကိုင်တွယ်လို့ရတဲ့ ရုပ်ပိုင်း အစိတ်အပိုင်းများ) အဆင့်မှာ ဂဏန်း၊ စာသား၊ ပုံ၊ အသံနဲ့ ဗီဒီယို အပါအဝင် အချက်အလက် အမျိုးအစား အားလုံးကို binary (0 နဲ့ 1 ကိုပဲ သုံးတဲ့ ဂဏန်းစနစ်) ဂဏန်း (bit များ) ရဲ့ ပုံစံတွေအဖြစ် encode (သတ်မှတ်ထားတဲ့ code ပုံစံအဖြစ် ပြောင်း) လုပ်ရပါတယ်။ ဒီစာမျက်နှာတွေမှာ အဲဒီ encoding နည်းတွေ၊ အဲဒီနည်းတွေကြောင့် ကွန်ပျူတာက အချက်အလက်ကို ဘယ်လို သိမ်းဆည်း၊ လုပ်ဆောင်ပြီး ပို့လွှတ်နိုင်သလဲ၊ ပြီးတော့ storage (ဒေတာ သိုလှောင်ရာ နေရာ) ဘယ်လောက် လိုမလဲ ဘယ်လို တွက်မလဲ ဆိုတာတွေကို ရှင်းပြထားပါတယ်။
ဒီ layer (အလွှာ) မှာ A1.2.1 (ဂဏန်းစနစ်တွေနဲ့ ဂဏန်းစနစ် တစ်ခုကနေ တစ်ခုကို ပြောင်းခြင်း) နဲ့ A1.2.2 (data type (ဒေတာ အမျိုးအစား) တွေကို binary နဲ့ ဖော်ပြခြင်း) ပါပါတယ်။ ကျန်တဲ့ A1.2 သင်ယူမှု ရလဒ်တွေဖြစ်တဲ့ A1.2.3-A1.2.5 (logic gate (input bit တွေကနေ output bit တစ်ခု ထုတ်ပေးတဲ့ circuit အစိတ်အပိုင်း) နဲ့ Boolean algebra (1 နဲ့ 0 ကို သုံးတဲ့ logic သင်္ချာ)) ကိုတော့ CPU (ကွန်ပျူတာရဲ့ အဓိက processor) တွေက binary signal (0 နဲ့ 1 ကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ လျှပ်စစ် အချက်ပြမှု) တွေကို ဘယ်လို လုပ်ဆောင်သလဲ ဆိုတာနဲ့ တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်နေလို့ Hardware Layer မှာ လေ့လာပါတယ်။
ဒီ layer ထဲက စာမျက်နှာများ
| # | ခေါင်းစဉ် | Syllabus | အဓိက အယူအဆများ | Level |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Number Systems (ဂဏန်းစနစ်များ) | A1.2.1 | Binary၊ hexadecimal (အခြေ 16 ဂဏန်းစနစ်)၊ decimal (အခြေ 10 ဂဏန်းစနစ်)၊ ဒီ သုံးမျိုးကြား အပြန်အလှန် ပြောင်းခြင်း၊ two’s complement (အနုတ်ကိန်းတွေကို binary နဲ့ ဖော်ပြတဲ့ စံနည်း၊ သင်ရိုး ထက် ကျော်လွန်) | SL + HL |
| 2 | Representing Data (ဒေတာကို binary နဲ့ ဖော်ပြခြင်း) | A1.2.2 | Character (စာလုံး ဒါမှမဟုတ် သင်္ကေတ) များ: ASCII (character 128 လုံးအတွက် code စနစ်)၊ Unicode (ကမ္ဘာ့ စာလုံး အားလုံးအတွက် code စနစ်)။ ပုံ: bitmap (pixel ဇယားကွက်နဲ့ သိမ်းတဲ့ ပုံ)၊ RGB (အနီ၊ အစိမ်း၊ အပြာ ပေါင်းပြီး အရောင် ဖော်ပြတဲ့ နည်း)။ အသံ: PCM (အသံကို မချုံ့ဘဲ digital အဖြစ် သိမ်းတဲ့ စံနည်း)၊ sampling (အသံလှိုင်းကို ပုံမှန် အချိန်ခြားပြီး တိုင်းယူခြင်း)။ ဗီဒီယို: frame (ဗီဒီယိုထဲက ပုံ တစ်ပုံချင်း)၊ compression (file အရွယ်အစားကို ချုံ့ခြင်း) | SL + HL |
Syllabus နဲ့ Level ကော်လံတွေက IB Computer Science သင်တန်းအတွက်ပါ။ SL (Standard Level) နဲ့ HL (Higher Level) ဆိုတာ IB သင်တန်းရဲ့ အဆင့်နှစ်ဆင့်ဖြစ်ပြီး SL + HL ဆိုတာ အဆင့် နှစ်ဆင့်လုံးမှာ လေ့လာရတယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။
လေ့လာရမယ့် အစီအစဉ်
ဂဏန်းစနစ်တွေကနေ စပါ။ ပြီးရင် ကွန်ပျူတာတွေက စာသား၊ ပုံ၊ အသံနဲ့ ဗီဒီယိုတွေကို ဘယ်လို encode လုပ်သလဲ ဆက်လေ့လာပါ:
- Number Systems (ဂဏန်းစနစ်များ): binary၊ hexadecimal၊ decimal တွေကြား ပြောင်းခြင်း
- Characters & Integers (character နဲ့ integer (ကိန်းပြည့်) များ): two’s complement၊ ASCII၊ Unicode
- Images, Audio & Video (ပုံ၊ အသံနဲ့ ဗီဒီယို): RGB၊ bitmap၊ sampling၊ PCM၊ frame rate (တစ်စက္ကန့်မှာ ပြတဲ့ frame အရေအတွက်)
သင်ယူမှု ရည်မှန်းချက်များ
ဒီခေါင်းစဉ် ပြီးသွားတဲ့အခါ အောက်ပါတို့ကို လုပ်နိုင်ရပါမယ်။ Describe၊ Explain၊ Calculate ဆိုတဲ့ English ကြိယာတွေက IB command term (မေးခွန်းမှာ ဘာလုပ်ရမလဲ ပြတဲ့ ညွှန်ကြားချက် စကားလုံး) တွေပါ:
- Binary၊ hexadecimal နဲ့ decimal ဂဏန်းစနစ်တွေကို Describe (ဖော်ပြရှင်းပြ) လုပ်နိုင်ပြီး တစ်ခုကနေ တစ်ခုကို ပြောင်းနိုင်ရပါမယ် (A1.2.1)
- Integer တွေကို binary နဲ့ ဘယ်လို ဖော်ပြသလဲ Explain (ရှင်းပြ) လုပ်နိုင်ရပါမယ် (A1.2.2)၊ negative number (အနုတ်ကိန်း) တွေအတွက် two’s complement ကတော့ သင်ရိုး ထက် ကျော်လွန်ပါတယ်
- Character တွေကို ASCII နဲ့ Unicode သုံးပြီး ဘယ်လို encode လုပ်သလဲ Explain လုပ်နိုင်ရပါမယ် (A1.2.2)
- ပုံတွေကို pixel (ပုံထဲက အစက် တစ်စက်)၊ resolution (ပုံထဲက pixel စုစုပေါင်း အရေအတွက်) နဲ့ colour depth (pixel တစ်ခုရဲ့ အရောင်အတွက် bit အရေအတွက်) သုံးပြီး ဘယ်လို သိမ်းသလဲ Explain လုပ်နိုင်ရပါမယ် (A1.2.2)
- အသံကို sampling rate (တစ်စက္ကန့်မှာ အသံ နမူနာ ယူတဲ့ အကြိမ်ရေ)၊ bit depth (အသံ နမူနာ တစ်ခုကို သိမ်းဖို့ သုံးတဲ့ bit အရေအတွက်) နဲ့ PCM သုံးပြီး digital အဖြစ် ဘယ်လို ပြောင်းသလဲ Explain လုပ်နိုင်ရပါမယ် (A1.2.2)
- ဗီဒီယိုက ပုံ frame တွေကို အသံနဲ့ ဘယ်လို ပေါင်းစပ်ထားသလဲ၊ compression ဘာကြောင့် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သလဲ Explain လုပ်နိုင်ရပါမယ် (A1.2.2)
- ပုံ၊ အသံနဲ့ ဗီဒီယိုတွေရဲ့ parameter (တွက်ဖို့ လိုတဲ့ တန်ဖိုး) တွေ ပေးထားရင် သူတို့ရဲ့ file size (file အရွယ်အစား) ကို Calculate (တွက်တဲ့ အဆင့်တွေကို ပြပြီး ဂဏန်း အဖြေ ရှာ) လုပ်နိုင်ရပါမယ် (A1.2.2)
ဆက်စပ် ခေါင်းစဉ်များ
- Hardware Layer (hardware အလွှာ): Logic Gates (A1.2.3-A1.2.5) က ဒီမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ binary signal တွေကို လုပ်ဆောင်ပါတယ်။ Primary Memory (ကွန်ပျူတာရဲ့ အဓိက memory) က binary ဒေတာကို သိမ်းထားပါတယ်။ Compression (file အရွယ်အစားကို ချုံ့ခြင်း) က data representation အပိုင်းမှာ တွက်ထားတဲ့ file size တွေကို လျှော့ပေးပါတယ်။
- Programming Layer (programming အလွှာ): Variables & Data Types (variable နဲ့ data type များ) က programming language အဆင့်မှာ binary နဲ့ သိမ်းဆည်းပုံကို သုံးပါတယ်။ File Processing (file တွေကို ဖတ်ခြင်းနဲ့ ရေးခြင်း) က encode လုပ်ထားတဲ့ ဒေတာကို ဖတ်ပြီး ရေးပါတယ်။
- Communication Layer (ဆက်သွယ်ရေး အလွှာ): network (ကွန်ရက်) တွေပေါ်မှာ အချက်အလက် ပို့လွှတ်ပုံရဲ့ အခြေခံက data representation ပါ။